Monthly Archives Lipiec 2017

Instytucjonalne zaangażowanie Watykanu w proces integracji europejskiej cz. II

Problem ten znajdował także odzwierciedlenie w pracach Konwentu nad projektem traktatu konstytucyjnego, co zaowocowało w postaci art. 51 projektu70...

czytaj dalej

Handel i inwestycje UE

Trzecim obszarem był „Handel i inwestycje”. Wspólnota, z racji opracowania propozycji, miata wspierać Rosję w nowych multilateralnych negocjacjach w WTO. Wspólnota potwierdzała gotowość utrzymania, a jeśli to właściwe, wzmocnienia istniejącego wsparcia rosyjskich wysiłków w wypełnieniu wymagań akcesji do WTO w możliwie najkrótszym terminie. Dodatkowo Komisja miała sprawdzić możliwości pogłębienia dialogu inwestycyjnego w ramach PCA. Istotne było poprawienie klimatu handlowo-inwestycyjnego oraz ułatwienie dwukierunkowego ruchu w tym aspekcie. Raport w tej kwestii miał trafić do Rady UH do końca roku 1999. Po zakończeniu obowiązywania wspólnej strategii trzeba stwierdzić, że wysiłki Rosji, wspierane unijnym zapleczem, nie przynoszą ciągle upragnionego członkostwa w WTO. Na początku 2005 r. Rosja ciągle kontynuuje negocjacje w sprawne członkostwa. Interesującym aspektem tego zagadnienia jest umieszczenie kwestii związanych z zewnętrzną polityką handlową w treści wspólnej strategii. Niewątpliwie są to zagadnienia wchodzące w kompetencje Wspólnoty Europejskiej, czyli 1 filaru UE. Na takie rozwiązanie legislacyjne zdecydowano się zapewne w celu podkreślenia komplementamości wspólnej strategii. Jednocześnie w momencie wygaśnięcia mocy wiążącej tego aktu, kraje członkowskie UE mogą naturalnie kontynuować wsparcie Rosji w kwestii członkostwa w WTO poprzez kompetencje Wspólnoty.

czytaj dalej

GSP Wspólnot Europejskich – ogólna charakterystyka cz. II

Mechanizm ten bardzo oddalił się od zasadniczego założenia systemowego przyjętego przez system GATT/WTO wraz z jego akceptacją wai- verem, a następnie Enabling Clause, tzn. tworzenia preferencji pomocowych celem ułatwienia rozwoju gospodarczego. Wspólnoty po części wykorzystując brak wyraźnego normatywnego sprecyzowania prawa GATT/ /WTO w tym zakresie, po części zaś tłumacząc takie działanie przyzwoleniem wynikającym z pkt. 3(c) decyzji Enabling Clause, użyły go dla promowania celów pozahandlowych – wspierania konkretnych działań społecznych lub akceptacji i faktycznego wykonywania wybranych umów międzynarodowych regulujących zjawiska społeczne i gospodarcze mające bardzo niewiele wspólnego z handlem.

czytaj dalej

Ewolucja stosunków Wspólnot Europejskich

Obecny stan prawny w zakresie stosunków Wspólnot Europejskich/ /Unii Europejskiej oraz Szwajcarii stanowi rezultat prawie pięćdziesięcioletniej ewolucji. Nawet jej pobieżna analiza prowadzi do wniosku, iż można wyróżnić trzy najważniejsze etapy tegoż procesu. Pierwszy obejmuje okres od 1956 do 1972 r. Ówcześnie podstawą prawną wzajemnych relacji byty liczne umowy o charakterze sektorowym. Pierwszą byta umowa między Wysoką Władzą Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali a Konfederacją Szwajcarską w zakresie współpracy w sektorach węgla i stali33. W ślad za tym zawarto umowę w sprawie taryf w transporcie kolejowym obejmującym oba te sektory34. W latach sześćdziesiątych zawarto kolejne umowy bilateralne dotyczące m.in. produktów przemysłu zegarmistrzowskiego33, tekstyliów36 oraz taryf w handlu serem37. Warto odnotować, iż ówcześnie Konfederacja Szwajcarska została jednym z państw założycieli Europejskiej Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA). Przełom w relacjach bilateralnych nastąpił na początku lat siedemdziesiątych. Można śmiało uznać, iż weszły one w kolejną fazę obejmującą lata 1972-1992). Istotnym katalizatorem dla zacieśnienia stosunków między interesującymi nas podmiotami było członkostwo Zjednoczonego Królestwa oraz Irlandii we Wspólnotach Europejskich. Bez wątpienia, stanowiło to impuls do zawarcia umów o wolnym handlu przez niektóre państwa EFTA z Europejską Wspólnotą Gospodarczą. Ta-

czytaj dalej

Ewolucja stosunków Wspólnot Europejskich cz. III

Konstytucja Konfederacji Szwajcarskiej z 1999 r. przewiduje kilka rodzajów referendów. W przypadku relacji zewnętrznych szczególne znaczenie mają postanowienia art. 140 i art. 141 Konstytucji. Pierwszy z przywołanych przepisów reguluje problematykę obligatoryjnych referendów, co obejmuje m.in. referenda w przedmiocie członkostwa w organizacjach międzynarodowych bezpieczeństwa zbiorowego oraz w organizacjach ponadnarodowych. W tym przypadku warunkiem sine qua non wejścia w życie proponowanych rozwiązań jest akceptacja przez większość glosujących oraz większość kantonów. Umowy międzynarodowe zawarte na czas nieokreślony, dotyczące przystąpienia do organizacji międzynarodowej oraz zakładające unifikację prawa mogą być poddane pod fakultatywne referendum. W takich przypadkach dla podjęcia decyzji niezbędna jest zgoda większości głosujących.

czytaj dalej

Działanie dyplomacji watykańskiej

Trzeci nurt działania dyplomacji watykańskiej, ściśle zresztą związany z omawianymi koncepcjami powojennego ładu, dotyczył wsparcia przez Stolicę Apostolską dla idei unifikacyjnych w Europie. I nurt ten będzie nas najbardziej interesował. Kiedy więc w 1946 r Winston Churchill, w dwóch znaczących przemówieniach opisał najpierw strach i nędzę powojennej Europy, ową „kupę gruzu, kostnicę, wylęgarnię zarazy i nienawiści”8, przeciętą w pół żelazną kurtyną, a następnie wezwał do wspólnej akcji, do budowy czegoś w rodzaju Stanów Zjednoczonych Europy’ mógł liczyć w kręgach watykańskich na pozytywny oddźwięk. Formalnie rzecz biorąc stanowiska watykańskiego nie było [zresztą apel Churchilla był głosem osoby prywatnej], nieoficjalnie zaś Stolica Apostolska wsparła działania na rzecz jedności europejskiej, które apel ten uruchomił10.

czytaj dalej

Działanie dyplomacji watykańskiej cz. II

Nie ma czasu do stracenia. Jeśli zależy nam na tym, by jedność osiągnęła swój cel, jeśli chcemy, by służyła ona skutecznie sprawie wolności i zgody w Europie, sprawie pokoju gospodarczego i polityce międzynarodowej, jest najwyższy czas, by się dokonała. Niektórzy nawet zadają sobie pytanie, czy nie jest za późno”11.

czytaj dalej

Drugi pakiet umów bilateralnych (2004 r.)

W październiku 2004 r. podpisany został kolejny pakiet umów bilateralnych między Wspólnotami Europejskimi/Unią Europejską i Szwajcarią. Ich geneza sięga jeszcze okresu negocjacji porozumień z 1999 r. Warto w tym miejscu odnotować, iż w aktach końcowych do tychże właśnie umów zapowiedziano kontynuację negocjacji w obszarach wspólnego zainteresowania, tj. modyfikacji umowy o wolnym handlu z 1972 r. (w odniesieniu do przetworzonych produktów rolnych), udziału Konfederacji Szwajcarskiej we wspólnotowych programach edukacyjnych, jak również w zakresie statystyki i ochrony środowiska. Niemniej jednak, pierwsze oficjalne rozmowy mające na celu określenie przyszłych obszarów negocjacyjnych odbyły się w marcu 2001 r. Tym razem inicjatorem prac była Unia Europejska, zaś obszarami uznanymi za szczególnie ważne dla strony wspólnotowej były opodatkowanie oszczędności oraz zwalczanie przestęp-

czytaj dalej

Drugi pakiet umów bilateralnych (2004 r.) – kontynuacja

Dyrektywa Rady z dnia 17 grudnia 1974 r. rozszerzająca zakres dyrektywy nr 64/221/ jEWG w sprawie koordynacji specjalnych środków dotyczących przemieszczania się i pobytu cudzoziemców, uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego w celu włączenia obywateli jednego Państwa Członkowskiego, którzy korzystają z prawa pozostawania na terytorium innego Państwa Członkowskiego po zakończeniu prowadzenia na tym terytorium działalności na własny rachunek, Dz. Urz. WE 1975, L 14, s. 14, za Dz. Urz. UE, wyd. specjalne, cz. 5, t. 1, s. 174. czości w zakresie podatków pośrednich. W swoim stanowisku wyjściowym władze szwajcarskie domagały się natomiast rozpoczęcia negocjacji także w zakresie stowarzyszenia z systemem Schengen oraz obszarów nie objętych zakresem pakietem umów z 1999 r. (tzw. leftovers). Ponadto, negocjacje winny toczyć się równocześnie we wszystkich obszarach i ich rezultaty nie mogą naruszać szwajcarskich interesów finansowych (w tym przede wszystkim tajemnicy bankowej)82. Właściwe negocjacje toczyły się w latach 2002-2004, a ich zakończenie zostało ogłoszone podczas pierwszego szczytu Unia Europejska-Szwajcaria 19.5.2004 r. w Brukseli83. Warto odnotować, iż do obszarów, które wzbudzały najwięcej problemów negocjacyjnych należały porozumienia dotyczące podatków, udziału Konfederacji Szwajcarskiej w systemie Schengen oraz zwalczania przestępstw finansowych. Ponadto, ze względu na zbyt duże rozbieżności i brak możliwości uzyskania szybkiego kompromisu w marcu 2003 r. podjęto decyzję o wyłączeniu z negocjacji pakietu umów porozumienia w przedmiocie przepływu usług i ich kontynuacji w terminie późniejszym. Ostatecznie 26.10.2004 r. podpisane zostało osiem porozumień tworzących drugi pakiet umów bilateralnych84. Są to:

czytaj dalej

Decyzja Enabling Clause

Należy zastanowić się z czego wynikały stwierdzenia panelu, trafnie podważone przez Organ Apelacyjny. Organ nie dociekał jakie były przyczyny błędnego rozumowania panelu. Wydaje się, że panel popełnił zasadniczy błąd interpretacyjny naruszając zasady interpretacji wynikające z art. 31 i 32 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów36. Odwołanie do uzupełniających środków interpretacji nastąpiło bowiem celem podważenia interpretacji dokonanej przy zastosowaniu środków’ wynikających z art. 31, a trudno było zarzucić takiej interpretacji GSP w systemie GATT/ /WTO bez odwoływania się do środków uzupełniających efekt dwuznaczności czy niejasności ani tym bardziej stworzenie wyraźnie absurdalnego lub nierozsądnego znaczenia. W zasadzie panel nie przeanalizował w wystarczającym stopniu praktyki stosowania GSP37, a jednocześnie oparł się na powstałych w okresie prac przygotowawczych zaleceniach o niewiążącym charakterze i kwestionowanym wpływie na praktykę.

czytaj dalej

Członkostwo Szwajcarji w Europejskim Obszarze Gospodarczym

W związku z powyższym stosowne wydaje się pytanie o perspektywę członkostwa Konfederacji Szwajcarskiej w Unii Europejskiej97. Rzecz jasna, w chwili obecnej jest to pytanie czysto teoretyczne, zaś dominującą rolę w tym zakresie odgrywać będą czynniki polityczne i społeczne. Warto przy tym odnotować, iż w świetle oficjalnego stanowiska rządu federalnego akcesja do Unii Europejskiej jest celem długoterminowym98. Zdaniem rządu federalnego ewentualne rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych warunkowane jest uzyskaniem pozytywnych wyników w stosowaniu pierwszego pakietu umów bilateralnych, ponadto dokonaniem precyzyjnej analizy skutków ewentualnego członkostwa w Unii Europejskiej w sferze funkcjonowania federacji, praw politycznych obywateli, polityki gospodarczej, finansowej, ?migracyjnej, rolnictwa oraz spraw zagranicznych. Niemniej jednak ewentualna decyzja należeć będzie do społeczeństwa albowiem w tym zakresie niezbędne będzie obowiązkowe referendum99. Należy mieć na uwadze, iż w referendum przeprowadzonym w 2001 r, obywatele

czytaj dalej