Geneza i charakter preferencji GSP

Zgeneralizowany System Preferencji (GSP) stanowi z punktu widzenia prawa GATT/WTO bardzo specyficzne rozwiązanie polegające na gospodarczym wspieraniu krajów rozwijających się przez kraje rozwinięte. Jest to mechanizm, który stworzony został w wyniku prac Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD)1. Układ Ogólny w sprawie taryf celnych i handlu GATT nie miał więc bezpośredniego wpływu na stworzenie mechanizmu GSP Zauważyć jednak należy, że rozwiązanie to odpowiadało polityce GATT od 1965 r. (tj. od czasu przyjęcia Części IV Układu Ogólnego) konsekwentnie umożliwiającego dywersyfikację traktowania krajów rozwiniętych i rozwijających się na korzyść tych ostatnich2. Stanowiło specyficzne wyrównanie szans poprzez wprowadzenie formalnie niezgodnych z zasadami GATT nierównych standardów traktowania. jego inkorporowanie do systemu prawnego GATT było dwuetapowe. W 1971 r. na stosowanie tego mechanizmu udzielone zostało zgodnie z art. XXV GATT zwolnienie (waiver) z przestrzegania art. I ust. 1 GATT na okres 10 lat3. Zanim waiver ten wygasł, w 1979 r. mechanizm GSP uzyskał trwałą akceptację GATT. W wyniku przyjęcia decyzji L/4903 z 28 listopada 1979 r. w sprawie zróżnicowanego i bardziej uprzywilejowanego traktowania, wzajemności i pełniejszego uczestnictwa krajów rozwijających się, potocznie określanej jako Enabling Clausef mechanizm GSP stał się integralną częścią prawa GATT/WTO. Należy przy tym zauważyć, że system GATT/WTO zarówno w decyzji o zwolnieniu z 1971 r., jak i w decyzji Enabling Clause w jakikolwiek sposób nie wnikał w szczegółowy kształt mechanizmu. Obie decyzje zawierały jedynie bezpośrednie, choć bardzo ogólnikowe odniesienia normatywne do wzajemnych relacji zasad systemu GATT i rozwiązań mechanizmu GSP Również UNCTAD szczegółowo nie precyzowała normatywnego kształtu preferencji na rzecz krajów rozwijających się, sugerując jedynie niektóre ich cechy. Państwa rozwinięte nie zostały zobligowane do stosowania tego mechanizmu, brak jest jego jednolitego wzorca. Państwa, które decydują się wspierać kraje rozwijające się za pośrednictwem GSP opracowują więc własny schemat GSP Stąd też do czynienia mamy z różnymi systemami GSP (japońskim, wspólnotowym, amerykańskim itp.), skonstruowanymi według podobnych schematów, choć w szczegółach znacząco różniącymi się od siebie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>