Założenia nowej polityki śródziemnomorskiej

Od czasu przyjęcia przez Wspólnotę w 1972 r. zasad globalnej polityki śródziemnomorskiej, w stosunkach między zainteresowanymi Stronami zaszły istotne zmiany. Na początku lat osiemdziesiątych przystąpiła do Wspólnot Grecja, a następnie Hiszpania i Portugalia, które przejęły rolę rzeczników intensyfikacji polityki śródziemnomorskiej. Istotne zmiany zaszły również po 1989 r. w Europie Środkowej i Wschodniej, które „wymusiły” na Wspólnocie zmianę założeń polityki śródziemnomorskiej.

W 1982 r. Komisja opracowała raport dotyczący dostosowania globalnej polityki śródziemnomorskiej do nowych warunków. W zakresie wolnego handlu potwierdzono zasadę wolnego ich dostępu do rynku Wspólnoty, postulowała zwiększenie pomocy finansowej oraz działań mających na celu zwiększenie inwestycji, a także usprawnienie mechanizmu konsultacji w odniesieniu do produktów wrażliwych32. Wspólnota podpisała nowe protokoły handlowe, aby zapobiec negatywnym skutkom utraty przez te kraje greckich, hiszpańskich i portugalskich rynków zbytu, które dotyczyły koncesji na eksport artykułów rolnych do Wspólnoty53.

W listopadzie 1989 r. Komisja wystąpiła do Rady z kolejną zmianą polityki śródziemnomorskiej, której bezpośrednim powodem był rozwój stosunków z krajami Europy Środkowej i Wschodniej54. Zdaniem Komisji pomoc udzielana krajom śródziemnomorskim powinna koncentrować się na: rozwiązaniu problemu wysokiego zadłużenia, zapewnieniu dopływu kapitału prywatnego, rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw, zapewnieniu samowystarczalności żywnościowej, rozwoju zasobów ludzkich, ochronie środowiska i integracji regionalnej.

Wprowadzanie zasad nowej polityki śródziemnomorskiej rozpoczęło się na początku lat dziewięćdziesiątych. Polityka została oparta na następujących filarach:

– wspieraniu procesów restrukturyzacji gospodarek państw śródziemnomorskich,

– wzroście inwestycji prywatnych,

– zwiększeniu pomocy finansowej,

– zmianie zasad dostępu do rynku Unii,

– włączeniu tego regionu w działania Unii zmierzające do utrwalenia jednolitego rynku,

– wypracowaniu podstaw dialogu politycznego55.

Szczyt Rady Europejskiej w grudniu 1994 r. w Essen

Pogłębianie współpracy gospodarczej i politycznej między Wspólnotą a państwami nie-członkowskimi, pozaeuropejskimi krajami śródziemnomorskimi miało doprowadzić do utworzenia tzw. Partnerstwa Eurośró- dziemnomorskiego (Euro-Mediterranean Partnership), przewidującego utworzenie w ciągu 12 letniego okresu przejściowego strefy wolnego handlu (swh) między Stronami56. Środkami, mającymi pomóc w jego powstaniu, zdaniem Komisji, powinny być: zwiększona pomoc finansowa, zastąpienie dotychczasowych umów’ o handlu i współpracy, nowymi Eurośró- dziemnomorskimi umowami stowarzyszeniowymi, przewidującymi: stopniowe tworzenie stref wolnego handlu artykułami przemysłowymi między Stronami, ułatwienia w przepływie kapitału i usług, ujednolicenie zasad konkurencji, rozwój współpracy gospodarczej, współpracę socjalną, kulturalną i finansową oraz regularny dialog polityczny57.

Podczas szczytu Rady Europejskiej w Essen w grudniu 1994 r., nie podjęto żadnych decyzji dotyczących Partnerstwa Eurośródziemnomorskie- go, ale jedynie postanowiono o ich odłożeniu, powołując się na zobowiązania finansowe: „co się tycz)’ finansowej pomocy Regionowi Śródziemnomorskiemu, Rada uważa, że ta kwestia musi zostać wnikliwie zbadana przez Komisję i głęboko przedyskutowana przez Radę”58.

W czerwcu 1995 r. Komisja określiła wytyczne dotyczące utworzenia nowego instrumentu finansowego – MEDA (Mediterranean Economic Development Assistance) mającego wspierać reformy zachodzące w krajach stowarzyszonych39.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>